Бид замын хөдөлгөөний зөв дадал, соёлыг суралцагч бүрд эзэмшүүлж, ирээдүйн эрсдэлгүй, амар амгалан амьдралын суурийг хамтдаа бүтээнэ. Чанартай, хариуцлагатай сургалтын хөтөлбөрөөр дамжуулан танд болон таны хайртай хүмүүст насан туршийн аюулгүй байдлыг итгэлтэйгээр олгохыг зорино.
Гурван арваны турш замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах, чадварлаг жолооч нарыг бэлтгэх үйлсэд тууштай зүтгэж, бүс нутгийнхаа түүхийг хамтдаа бүтээлцэж ирлээ. Орчин үеийн шаардлагад нийцсэн тохилог анги танхим, стандартын дагуу тоноглогдсон сургалтын талбай болон автомашинууд таныг хүлээж байна. Та зөвхөн үнэмлэх аваад зогсохгүй, замын хөдөлгөөнд соёлтой, хариуцлагатай оролцох жинхэнэ мэргэжлийн түвшний ур чадварыг эзэмших болно. Аюулгүй, соёлтой жолоочийн анхны зөв алхмаа манай сургуулиас эхлүүлж, ирээдүйн замын хөдөлгөөний соёлыг хамтдаа бүтээцгээе! Манай үүд хаалга танд үргэлж нээлттэй.
Дараах сургалтуудыг санал болгож байна.
Зөвхөн мотоцикл болон мопедоор зам тээврийн хөдөлгөөнд оролцох жолооны эрхийн үнэмлэх олгох сургалт.
Мотоцикл
Жолоодох эрхийн үнэмлэхгүй хүн суралцах ба 8-с илүүгүй суудалтай 3.5тн-оос ихгүй тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх олгох сургалт.
Жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй бүх жин нь 3500 кг-аас их ачааны тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх олгох сургалт.
Жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй жолоочоос гадна 8-с илүү хүний суудалтай, хүн тээвэрлэхэд зориулагдсан тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх олгох сургалт.
Жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй трактор, өөрөө явдаг машин механизм, тэдгээрийн чиргүүл буюу ажлын тоног төхөөрөмжтэй бүрэлдэхүүн.
Жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй бүх жин нь 750 кг-аас ихгүй чиргүүлтэй "В" ангилалын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх олгох сургалт.
Жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй бүх жин нь 750 кг-аас илүү чиргүүлтэй "С" ангилалын чиргүүлтэй тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх олгох сургалт.
Автомашины бүтэц, эд ангийн нэршил, жолооч нарт хэрэгтэй зөвөлгөөнүүд.
Хамгаалалтын бүс нь ослын үед хүний биеийг суудалд тогтоон барих хамгийн чухал аюулгүй байдлын хэрэгсэл юм.
Автомашины салон нь жолооч болон зорчигчдын тав тух, аюулгүй байдлыг хангах жолооны хүрд, суудал, хяналтын самбар зэрэг олон эд ангиас бүрддэг.
Автомашины их бие нь бампер, хаалга, шил, дээвэр, жигүүр зэрэг эд ангиас бүрдэж, бүх механизмыг хамгаалж, аэродинамик чанарыг хангадаг.
Лебёдка нь автомашиныг нарийн төвөгтэй нөхцөлд гаргахад хэрэглэгддэг бөгөөд аюулгүй ажиллагааг хангахын тулд кабель, бэхэлгээ, ачааллын хязгаарыг анхаарах шаардлагатай.
Салон дотор бензин үнэртэх нь түлшний системийн алдагдал, савны агааржуулалтын гэмтэл зэргээс үүдэлтэй бөгөөд яаралтай шалтгааныг тогтоож засварлах шаардлагатай.
Салоны агаар шүүгч нь гаднаас орж буй агаарыг тоос, шороо, бактериас цэвэрлэж, салон дахь агаарын чанарыг сайжруулдаг.
Хөдөлгүүрийн хөргөлтийн систем нь радиатор, термостат, усны насос зэргээс бүрдэж, хөдөлгүүрийн ажлын температурыг тогтвортой байлгах үүрэгтэй.
Катализатор нь хорт утааны ялгарлыг бууруулж, нүүрстөрөгчийн дутуу исэл, нүүрсустөрөгч, азотын ислийг бага хортой нэгдэл болгон хувиргадаг.
Генератор нь хөдөлгүүрийн механик энергийг цахилгаан энерги болгон хувиргаж, аккумуляторыг цэнэглэж, автомашины цахилгаан хэрэгслүүдийг тэжээдэг.
Хөдөлгүүрийн агаар шүүгч нь шаталтад орж буй агаарыг тоос шорооноос цэвэрлэж, хөдөлгүүрийн үр ашигтай ажиллагааг хангадаг.
Термостат нь хөргөлтийн шингэний урсгалыг зохицуулж, хөдөлгүүрийг хурдан дулаацуулж, тогтвортой температурт байлгахад тусалдаг.
Свеча (очлуур) нь шаталтын камерт оч үүсгэж, түлш-агаарын хольцыг шатааж, хөдөлгүүрийг ажиллуулах үүрэг гүйцэтгэдэг.
Хөдөлгүүрийн тослох систем нь хөдөлгүүрийн хөдөлгөөнт эд ангийг тосолж, үрэлт, элэгдлийг бууруулж, хөргөх үүрэгтэй.
Асаалтын систем нь аккумулятор, асаагуур, реле зэргээс бүрдэж, хөдөлгүүрийг асаах цахилгаан механик процессыг гүйцэтгэдэг.
Цахилгаан холимгийн хаалт нь хөдөлгүүрт орж буй агаарын хэмжээг зохицуулж, хийн дөрөөний командыг дамжуулан хурдыг хянадаг.
Катушка нь бага хүчдэлийг өндөр хүчдэл болгон хувиргаж, свечад оч үүсгэх цахилгаан энергийг нийлүүлдэг.
Хөдөлгүүр хүндрэлтэй асах үед аккумулятор, асаагуур, түлшний систем, свеча, агаар шүүгчийг дарааллаар шалгах хэрэгтэй.
Хөдөлгүүрийн лап резин нь хөдөлгүүрийг их биед бэхэлж, чичиргээ, дуу чимээг бууруулдаг.
Гавлын жийрэг нь хөдөлгүүрийн блок ба цилиндрийн толгойн хооронд байрлаж, шаталтын камерыг битүүмжилж, тос, хөргөлтийн шингэний алдагдлаас сэргийлдэг.
Термомуфт нь термостатыг агуулж, хөргөлтийн шингэний урсгалыг зохицуулдаг орон сууц юм.
Духны ремень нь тахир гол ба галхам тэнхлэгийн эргэлтийг синхрончлож, хавхлага, поршений хөдөлгөөнийг зөв цаг хугацаанд удирддаг.
Цагаан гол нь поршений шулуун хөдөлгөөнийг эргэх хөдөлгөөн болгон хувиргадаг хөдөлгүүрийн гол эргэдэг гол юм.
Түлшний шүүр нь түлшний систем дэх бохирдол, зэв, усыг шүүж, хөдөлгүүрт цэвэр түлш нийлүүлдэг.
Радиаторын илүүдлийн сав нь хөргөлтийн систем дэх илүүдэл шингэнийг хадгалж, системийн даралтыг зохицуулдаг.
Тосны шүүр нь хөдөлгүүрийн тосыг механик бохирдлоос цэвэрлэж, эд ангийн элэгдлээс хамгаалдаг.
Дотоод шаталтын хөдөлгүүр нь түлш-агаарын хольцыг цилиндр дотор шатааж, механик энерги үүсгэдэг дулааны хөдөлгүүр юм.
Хөдөлгүүрийн үндсэн үзүүлэлтүүд нь эзлэхүүн, хүч, эргүүлэх момент, цилиндрийн тоо, шатахууны төрөл юм.
Дифференциал нь хөтлөгч дугуйнуудыг өөр өөр хурдаар эргүүлэх боломжийг олгодог дамжуулах системийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг юм.
Наклад нь тоормосны системийн элэгддэг хэсэг бөгөөд тоормосны дискийг шахаж, үрэлт үүсгэн автомашиныг зогсоодог.
Тоормосны систем нь автомашины хурдыг бууруулж зогсоох хамгийн чухал аюулгүй байдлын систем юм.
Автомашины гүүшин нь дугуйг тэнхлэгт холбож, машины жинг дамжуулж, замын цочролыг зөөлрүүлдэг.
Пүрш нь гүүшингийн системийн уян элемент бөгөөд замын тэгш бус байдлаас үүсэх цочролыг шингээдэг.
Мушгиа гүүшин нь хойд тэнхлэгийн энгийн бүтэцтэй гүүшин бөгөөд мушгирах хөдөлгөөнөөр дугуйны хамааралгүй хөдөлгөөнийг хангадаг.
Амортизатор нь пүршний хэлбэлзлийг намдааж, дугуйны замын гадаргуутай тогтмол хүрэлцэхийг хангадаг чийгшүүлэгч элемент юм.
Урд үл хамаарах тэнхлэг нь урд талын зүүн, баруун дугуйг бие даасан хөдөлгөөнөөр хангадаг гүүшингийн төрөл юм.
Хойд гүүшин нь автомашины хойд тэнхлэгийн гүүшингийн систем бөгөөд хэд хэдэн төрөл байдаг.
Хурдны хайрцаг нь хөдөлгүүрийн эргүүлэх моментийг хүрдэнд дамжуулж, хурдны харьцааг өөрчилдөг.
4 дугуйн хөтлөгч нь бүх дөрвөн дугуйд хүч дамжуулж, замын барилт, тогтвортой байдлыг сайжруулдаг.
Тоормосны систем нь дискэн болон бөмбөрийн гэсэн үндсэн төрөлтэй бөгөөд аюулгүй жолоодлогын үндэс юм.
Амортизаторыг солихдоо хосоор нь солих, чанартай сэлбэг сонгох, дугуйны тэнцвэржүүлэлт хийх зэргийг анхаарах хэрэгтэй.
Кроп (хурдны хайрцаг) нь араа болон холхивчийг тослох, хөргөх тусгай тос шаарддаг.
Кардан дамжуулга нь хөдөлгүүрийн хүчийг хурдны хайрцгаас хойд тэнхлэгийн дифференциалд дамжуулдаг.
Хойноо хөтлөгчтэй автомашины явах эд ангид хойд тэнхлэгийн гүүшин, дифференциал, кардан гол, хойд хагас гол орно.
Урдаа хөтлөгчтэй автомашины явах эд ангид McPherson гүүшин, хөтлөгч гол, жолооны механизм, хойд мушгиа гүүшин орно.
Тоормосны наклад нь тоормосны дискийг шахаж үрэлт үүсгэн машиныг зогсоодог элэгддэг хэсэг юм.
Урд тэнхлэгийн дээд, доод өндгөн тулгуур нь дугуйны чиглэлийг өөрчлөх, гүүшингийн хөдөлгөөнийг хангадаг чухал холбоос юм.
Автомашины дугуй нь зам ба машины хооронд холбоо үүсгэдэг цорын ганц хэсэг бөгөөд резин, корд, металл утас зэргээр хийгдсэн нарийн бүтэцтэй.
Дугуйны хэмжээс нь 205/55 R16 гэх мэтээр тэмдэглэгдэх бөгөөд өргөн, профиль, бүтэц, диаметрийг илэрхийлдэг.
Дугуйг зөв чиглэлд суурилуулах нь ус зайлуулах чадвар, дуу чимээ, элэгдлийн жигд байдалд нөлөөлдөг.
Дугуйны даралт нь түлшний хэрэглээнд шууд нөлөөлдөг бөгөөд буруу даралт нь түлшний зарцуулалтыг нэмэгдүүлдэг.
Хурдны индекс нь дугуйны зөвшөөрөгдөх дээд хурдыг илэрхийлдэг үсгэн тэмдэглэгээ юм.
ABS нь тоормослох үед дугуйг блоклож эргэлтээ зогсоохоос сэргийлж, жолоочид хяналтаа хадгалах боломжийг олгодог.
Автомат хурдны хайрцгийн тос халах нь хэвийн боловч хэт халах нь тосны түвшин бага, чанар муудсан зэргээс үүдэлтэй.
DCT нь давхар шүүрч авах хурдны хайрцаг, CVT нь тасралтгүй хувьсах хурдны хайрцаг юм.
Хянах самбар нь жолоочийн өмнө байрлах бөгөөд хурд, эргэлт, түлшний түвшин зэрэг автомашины ажиллагааны үзүүлэлтүүдийг харуулдаг.
Улаан өнгийн анхааруулах гэрэл нь тоормос, тосны даралт, хэт халалт зэрэг яаралтай анхаарах доголдол байгааг илтгэнэ.
Суудлын даруулганы сануулгын гэрэл нь хамгаалалтын бүсээ зүүгээгүй үед асч, дуугарах дохио өгдөг.
Тоормосны системийн сануулгын гэрэл нь тоормосны шингэний түвшин бага, наклад элэгдсэн зэрэг доголдолтой үед асдаг.
Хэт халалтын анхааруулгын гэрэл нь хөдөлгүүрийн температур аюултай түвшинд хүрсэн үед асдаг.
Ослын дэр нь мөргөлдөөний үед 0.03-0.05 секундын дотор дүүрч, хүний биеийг хатуу гадаргуугаас хамгаалдаг.
Манангийн гэрэл нь манан, бороо, цас зэрэг үзэгдэлт хязгаарлагдмал үед замыг гэрээлэх зориулалттай.
Аккумуляторын хүчдэл 12.6-12.8V байх ёстой бөгөөд хөдөлгүүр ажиллаж байх үед 13.5-14.5V хооронд байна.
Хаалга дутуу хаагдсан үед хянах самбар дээр анхааруулах гэрэл асч, аль хаалга онгорхой байгааг харуулдаг.
Гэнэтийн ослын гэрэл нь бүх чиглэлийн гэрлүүдийг нэгэн зэрэг асгаж, зам дээрх гэнэтийн аюулын талаар бусад жолоочдод мэдээлдэг.
Хөдөлгүүрийн тосны даралтын анхааруулга нь тосны түвшин бага эсвэл тосны насосны доголдолтой үед асдаг.
Яндангийн шүүлтүүр (DPF) нь дизель хөдөлгүүрийн хөө тортог, нарийн тоосонцорыг шүүж, хорт утааны ялгарлыг бууруулдаг.
Энэ систем нь радар ашиглан урд яваа машинаас аюулгүй зайг хянаж, хэт ойртсон үед анхааруулга өгдөг.
ABS системийн анхааруулах гэрэл нь антиблок тоормосны системд доголдол гарсан үед асдаг.
Check Engine гэрэл нь хөдөлгүүр эсвэл цахилгаан удирдлагын системд доголдол илэрсэн үед асдаг.
Хянах самбар дээрх сануулах гэрлүүд нь улаан (яаралтай), шар (анхааруулга), ногоон/цэнхэр (мэдээлэл) гэсэн өнгөөр ангилагдана.
Дугуйны хийн даралтын хяналтын систем (TPMS) нь дугуй бүрийн даралтыг хянаж, бага болсон үед анхааруулга өгдөг.
Арын цонхны халаагуур нь цонхны гадаргуу дээрх мөс, манан, конденсацийг арилгах зориулалттай.
Хүүхдийн аюулгүйн суудал нь бага насны хүүхдийг автомашинд тээвэрлэх үед хамгаалах тусгай суудал юм.
Хурд цоожлогч нь автомашины хурдыг тодорхой хязгаарт барих зориулалттай систем юм.
Салхины шилний цанталтаас хамгаалах систем нь шил рүү хуурай дулаан агаар үлээж, мананталаас сэргийлдэг.
Шарвалтын эсрэг систем (ESP/ESC) нь автомашины тогтвортой байдлыг хангаж, шарвалт үүсэхээс сэргийлдэг идэвхтэй аюулгүй байдлын систем юм.
AWD нь бүх дөрвөн дугуйд хүчийг автоматаар хуваарилж, замын барилт, тогтвортой байдлыг сайжруулдаг.
Аккумулятор нь автомашины цахилгаан системийг тэжээж, хөдөлгүүрийг асаахад шаардлагатай цахилгаан энергийг хадгалдаг.
Очлуур (свеча) нь түлш-агаарын хольцыг шатаахад шаардлагатай цахилгаан оч үүсгэдэг бензин хөдөлгүүрийн чухал эд анги юм.
Эйркондишнер нь салон дахь агаарын температур, чийгшлийг зохицуулж, тав тухтай орчинг бүрдүүлдэг.
Гал хамгаалагч дээрх товчилсон нэрс нь ABS, ACC, ECU зэрэг системүүдийн тэмдэглэгээ юм.
Автомашин нь хөдөлгүүр, дамжуулах систем, явах эд анги, их бие, цахилгаан тоноглол гэсэн үндсэн таван системээс бүрддэг.
VIN код нь автомашин бүрт өвөрмөц 17 тэмдэгтээс бүрдсэн таних дугаар бөгөөд үйлдвэрлэгч, загвар, оны мэдээллийг агуулдаг.
Жолоодлогын систем нь жолооны хүрд, механизм, холбоос зэргээс бүрдэж, автомашины чиглэлийг өөрчлөх үүрэгтэй.
Шатахууны систем нь сав, насос, шүүр, форсунк зэргээс бүрдэж, хөдөлгүүрт түлш нийлүүлдэг.
Автомашиндаа үйлдвэрлэгчийн санал болгосон октаны тоотой түлшийг хэрэглэх нь хөдөлгүүрийн хэвийн ажиллагааг хангадаг.
Автомашиныг хийц, зориулалтаар нь ангилдаг бөгөөд аюулгүй байдал, экологийн стандарт, эдийн засгийн хэмнэлт зэрэг шаардлагууд тавигддаг.
Түлшний шар гэрэл ассаны дараа автомашинаас хамаарч 30-80 км явах боломжтой боловч аль болох хурдан түлш цэнэглэх нь зүйтэй.
Өвлийн улиралд машинаа асаагаад шууд хөдлөхөөс зайлсхий. Хөдөлгүүрийг 1-2 минут сул ажиллуулсны дараа бага хурдтайгаар хөдлөх нь тосны системд тос дулаарч, хөдөлгүүрийн эд ангийг хамгаална. Мөн хөдөлгүүр хүйтэн байх үед өндөр хурдтай явахгүй байх нь чухал.
Гадна температур тогтмол +7°C-с доош болмогц өвлийн дугуйнд шилжих хэрэгтэй. Зуны дугуй нь хүйтэн цаг агаарт хатуурч, наалдац чанараа алддаг. Монгол орны нөхцөлд 10-р сарын дундаас 4-р сар хүртэл өвлийн дугуй хэрэглэхийг зөвлөдөг.
Хүйтэн улиралд аккумуляторын хүчин чадал 30-50% хүртэл буурдаг. Аккумуляторыг дулаан байлгаж, терминалыг цэвэр байлгах хэрэгтэй. Хэрэв машин удаан зогсох бол аккумуляторыг салгах эсвэл тусгай халаагуур ашиглах нь зүйтэй. Мөн аккумуляторын электролитийн түвшинг шалгаж байх хэрэгтэй.
Хальтаргаатай замд хурдаа багасгаж, тоормосыг зөөлөн дэвсэж дарах хэрэгтэй. Гэнэт тоормослохоос зайлсхий. Жолооны хүрдээ гөлгөр, зөөлөн эргүүлэх ба урд яваа тээврийн хэрэгслээс хоёр дахин их зайтай явахыг зөвлөдөг. ABS системтэй машинтай бол тоормосыг шахуу дарж, ABS-д найдах хэрэгтэй.
Мөстэй замд хөдөлгөөнийг гөлгөр, жигд байлгах хэрэгтэй. Хурдаа тогтмол барих, гэнэтийн маневр хийхгүй байх нь чухал. Мөстэй замд тоормосны зай хэвийн зайнаас 5-10 дахин их байдаг. Шарвалт үүссэн бол тоормосноос хөлөө авч, жолооны хүрдийг шарвалтын чиглэл рүү зөөлөн эргүүлэх хэрэгтэй.
Зуны халуунд хөдөлгүүрийн хөргөлтийн систем онцгой чухал. Радиаторын усны түвшинг тогтмол шалгаж, антифризийн чанарыг хянах хэрэгтэй. Хөдөлгүүр халсан үед шууд ус асгахаас зайлсхий — энэ нь хөдөлгүүрийн блокыг хагарах шалтгаан болдог. Халуун үед кондиционер ашиглах нь түлшний хэрэглээг нэмэгдүүлдэг ч хөдөлгүүрт ачаалал өгдөг.
Хөдөлгүүрийн тосыг дунджаар 5000-10000 км тутамд солихыг зөвлөдөг. Гэхдээ машины загвар, тосны төрөл, жолоодлогын нөхцөлөөс хамаарч хугацаа өөрчлөгддөг. Синтетик тос нь энгийн тосноос удаан тэсдэг. Тостой хамт тосны шүүрийг мөн солих нь чухал. Тостой хамт тосны шүүрийг мөн солихыг зөвлөдөг.
Автомат хурдны хайрцгийн тосыг (ATF) 40000-60000 км тутамд солихыг зөвлөдөг. Хэрэв машин хүнд нөхцөлд ажилладаг бол (уулархаг зам, хот) энэ хугацааг багасгах хэрэгтэй. Тосны түвшинг тогтмол шалгаж, шатсан үнэртэй бол даруй солиулах шаардлагатай.
Дугуйны даралтыг сард ядаж нэг удаа, урт аялалын өмнө заавал шалгах хэрэгтэй. Дугуйны даралтыг хүйтэн үед шалгах нь зөв. Даралт хэт бага байх нь түлшний хэрэглээг нэмэгдүүлж, дугуйг хурдан элээдэг. Хэт их даралт нь дугуйны голд илүү элэгдэл үүсгэж, наалдац чанарыг бууруулдаг.
Зуны халуунд замын гадаргуу халж, дугуйн доторх агаар тэлдэг. Тиймээс зуны улиралд дугуйны даралтыг үйлдвэрлэгчийн зөвлөснөөс 0.2-0.3 бар-аар бага байлгах нь зүйтэй. Урт аялалын үед дугуй халж даралт нь 0.5 бар хүртэл нэмэгддэг — энэ нь хэвийн үзэгдэл.
Өвлийн хүйтэнд температур 10°C буурахад дугуйны даралт 0.1-0.15 бар-аар буурдаг. Тиймээс өвөл дугуйны даралтыг үйлдвэрлэгчийн зөвлөснөөс 0.1-0.2 бар-аар их байлгах нь зүйтэй. Энэ нь дугуйны замд наалдац чанарыг сайжруулж, түлшний хэмнэлтэд тусалдаг.
Тоормосны системийг долоо хоног бүр шалгаж байх хэрэгтэй. Тоормосны шингэний түвшин хэвийн эсэх, тоормосны накладны зузаан (хамгийн багадаа 3мм), тоормосны дискний гадаргуу зэргийг шалгах шаардлагатай. Тоормос дархад чичирч, жирвэгэнэ дуугарч, эсвэл зөөлөн болсон бол даруй засвар үйлчилгээнд хангах хэрэгтэй.
Шил хөлдөхөөс сэргийлэхийн тулд орой машинаа зогсоохдоо салхины шилийг тусгай хөшиг эсвэл картоноор хучих хэрэгтэй. Мөн шил угаагч шингэнд өвлийн тусгай шингэн (антифриз) хэрэглэх — энгийн ус хөлддөг. Шил хөлдсөн бол бензин асгахгүй, харин тусгай хусуур эсвэл спирт агуулсан шингэн хэрэглэх нь зөв.
Түлшний хэмнэлтэд хүрэхэд дараах зүйлсийг анхаарах хэрэгтэй: 1) Хөдөлгүүрийг дэмий сул ажиллуулахгүй байх (1 минутаас дээш зогсолттой бол унтраах). 2) Жигд хурдтай явах — гэнэтийн хурдасгал, тоормозноос зайлсхийх. 3) Агаар шүүгч цэвэр байлгах. 4) Дугуйны даралтыг зөв байлгах. 5) Жолооны хүрдээ шулуун байлгаж, хазайлтгүй явах.
Тосны шүүрийг тос солих бүрд дагалдуулан солихыг зөвлөдөг. Шүүр нь тосонд хуримтлагдсан бохирдлыг шүүж, хөдөлгүүрийг хамгаалдаг. Хэрэв шүүр бөглөрвөл тосны даралт буурч, хөдөлгүүрийн эд ангийг гэмтээж болзошгүй. Чанартай тосны шүүр сонгох нь урт хугацаанд хөдөлгүүрийн ашиглалтад чухал нөлөөтэй.
Хүйтэн улиралд дизель хөдөлгүүрийг асаахад хүндрэл гардаг. Эхлээд гэрэлтүүлгийн залгуурыг (glow plugs) дулаацахад хангалттай хугацаа өгөх хэрэгтэй. Асаагуурыг удаан дарж болохгүй — 10 секундээс хэтрүүлэхгүй байх. Хэрэв асаагүй бол 30 секунд хүлээгээд дахин оролдох. Өвлийн улиралд тохирсон дизель түлш (арктик дизель) хэрэглэх нь чухал.
Автомашинаа угаахдаа нарны шууд тусгалд угаахгүй байх хэрэгтэй — ус хурдан хатаж толбо үүсгэдэг. Эхлээд машины доод хэсэг, дугуйны нуман хаалгыг угаах нь чухал. Дараа нь дээрээс доош чиглэлд угаах хэрэгтэй. Тусгай автомашины шампунь хэрэглэж, энгийн саван хэрэглэхгүй байх. Угаасны дараа зөөлөн алчуураар хатаах нь будгийг хамгаална.
Өвлийн улиралд замд цацагдсан давс, химийн бодис нь машины их биеийг зэврүүлдэг. Тиймээс 2-3 долоо хоног тутам машинаа угаахыг зөвлөдөг. Доод хэсгийг тусгай угаалгаар цэвэрлэх нь зэврэлтээс хамгаалахад чухал. Угаалгын дараа хаалганы резин жийргийг тослохоос гадна түгжээг хөлдөхөөс хамгаалах шингэнээр норгох хэрэгтэй.
Замын ослоос сэргийлэхэд урьдчилан сэргийлэх жолоодлого (defensive driving) хамгийн чухал. Зам дээр бусад жолооч нарын үйлдлийг урьдчилан таамаглаж, аюулгүй зай барих, гэнэтийн нөхцөлд бэлэн байх хэрэгтэй. Урд яваа машинаас 2-3 секундын зайтай явах, гэнэт тоормослохоос зайлсхийх, гар утас ашиглахгүй байх нь ослоос сэргийлэх гол аргууд юм.
Тосны түвшинг шалгахдаа машинаа тэгш газар зогсоож, хөдөлгүүрийг унтраасны дараа 5-10 минут хүлээх хэрэгтэй. Дараа нь тосны хэмжүүр савааг гаргаж, цэвэр алчуураар арчиж, дахин хийж аваад түвшинг шалгах. Тосны түвшин MIN ба MAX гэсэн хоёр тэмдгийн дунд байх ёстой. Тос нь хар, шатсан үнэртэй байвал солих шаардлагатай.
Агаарын шүүрийг сард нэг удаа шалгаж, 10000-15000 км тутамд солихыг зөвлөдөг. Шүүрийг гаргаж, нарны гэрэлд үзэхэд гэрэл нэвтрэхгүй, харласан бол солих шаардлагатай. Бохир агаарын шүүр нь түлшний хэрэглээг 5-10% нэмэгдүүлж, хөдөлгүүрийн чадлыг бууруулдаг. Тослогдсон эсвэл гэмтсэн шүүрийг даруй солих хэрэгтэй.
Автомашины урд гэрлийг зөв тохируулах нь шөнийн цагийн аюулгүй жолоодлогод чухал. Гэрлийг хананаас 5-10 метрийн зайд тулган, гэрлийн туяа газарт тусах өндрийг шалгана. Ерөнхийдөө гэрлийн туяа төвдөө хэвтээ шугамаас доогуур байх ёстой. Буруу тохируулсан гэрэл нь урд яваа жолоочийг сохрох шалтгаан болдог.
Урт аялалын өмнө дараах зүйлсийг шалгах нь аюулгүй байдлыг хангадаг: 1) Хөдөлгүүрийн тосны түвшин (30%), 2) Хөргөлтийн шингэний түвшин, 3) Тоормосны шингэний түвшин, 4) Салхины шил угаагч шингэн, 5) Бүх гэрлийн ажиллагаа (10%), 6) Дугуйны даралт ба нөхцөл, 7) Сэлбэг дугуй, 8) Аккумуляторын цэнэг, 9) Хурдны хайрцгийн тос, 10) Агаар шүүгч.
Хурдны замд явахдаа хурдны хязгаарыг чанд сахих хэрэгтэй. Зүүн гар эгнээг зөвхөн гүйцэж түрүүлэхэд ашиглах ёстой. Гүйцэж түрүүлэхдээ дохио өгч, толь болон сохор бүсээ шалгах шаардлагатай. Хурдны замд урд яваа машинаас 3-4 секундын зайтай явахыг зөвлөдөг. Ядарсан үед замын хажуугийн амралтын газарт амрах, 2 цаг тутамд амрах нь зүйтэй.
Шөнийн цагаар харагдац хязгаарлагдмал байдаг тул хурдаа багасгах хэрэгтэй. Урд гэрлийг байнга асаалттай байлгаж, гэрлийн тохиргоог зөв хийсэн эсэхийг шалгах. Урд яваа машинтай ойртох үед гэрлээ нам болгож, эсрэг чиглэлээс ирэх машины гэрэлд сохрохгүйн тулд замын баруун захаар харж явах хэрэгтэй. Шөнийн цагаар явахдаа 2-3 цаг тутамд амрах нь зүйтэй.
Бороотой үед замын гадаргуу халтиргаатай болдог. Хурдаа 30-40% бууруулж, урд яваа машинаас хоёр дахин их зайтай явах хэрэгтэй. Эхний 10-15 минутын бороо хамгийн аюултай — тос, тоос шороо устай холилдон маш халтиргаатай үүсгэдэг. Ус тогтсон замаар явахдаа жолооны хүрдээ шулуун баримтлан, хурдаа тогтвортой байлгах — усанд халтирах (aquaplaning) үед т ... бүгдийг унших
Хөргөлтийн системд антифризийн түвшинг сар бүр шалгаж, 2 жил тутамд бүрэн солихыг зөвлөдөг. Антифризийн хольцыг зөв харьцаагаар (ихэвчлэн 50:50 ус + антифриз) бэлтгэх хэрэгтэй. Радиаторын гадна хэсгийг шавж, шорооноос цэвэрлэж, сэнсний ажиллагааг шалгах. Хөргөлтийн системд гоожиж байгаа эсэхийг тогтмол шалгаж байх нь хөдөлгүүрийн хэт халалтаас сэрг ... бүгдийг унших
Жолооны үнэмлэхний хүчинтэй хугацаа 10 жил байдаг. Хугацаа дуусахаас өмнө шинэчлэх шаардлагатай. Шинэчлэхдээ эрүүл мэндийн шинжилгээнд хамрагдах (нүд, сонсгол, даралт гэх мэт) ба хуучин үнэмлэхээ авч явах хэрэгтэй. Шинэчлэлтийг Замын Цагдаагийн алба болон бүртгэлийн төвүүдээр хийж болно. Хугацаа хэтэрсэн үнэмлэхээр тээврийн хэрэгсэл жолоодох нь тор ... бүгдийг унших
Эко драйвинг нь түлшний хэрэглээг 15-20% хэмнэх боломжтой. Үүнд: 1) Хөдөлгүүрийг 2000-3000 rpm-д ажиллуулах, 2) Жигд хурдтай явах болон cruise control хэрэглэх, 3) Гэнэтийн хурдасгал, тоормосноос зайлсхийх, 4) Машины хэрэггүй ачааг буулгах (100 кг нэмэлт ачаа түлшний хэрэглээг 5%-иар нэмэгдүүлдэг), 5) Агааржуулагчийг оновчтой хэрэглэх (хурдны замд ... бүгдийг унших
Автомашины даатгал нь хоёр үндсэн төрөлтэй: 1) Иргэний хариуцлагын албан журмын даатгал — заавал байх ёстой, осол гаргасан тохиолдолд эсрэг талын хохирлыг төлдөг. 2) КАСКО даатгал — сайн дурын, өөрийн машины хохирлыг даатгадаг. КАСКО нь мөргөлдөөн, гал түймэр, хулгай, байгалийн гамшиг зэрэг эрсдэлээс хамгаалдаг. Даатгалын шимтгэл нь машины үнэ, заг ... бүгдийг унших
Замын түгжрэлд явахдаа тэвчээртэй байж, гэнэтийн маневр хийхгүй байх хэрэгтэй. Эгнээ байнга солих шаардлагагүй — энэ нь түгжрэлийг улам нэмэгдүүлж, осолд хүргэж болно. Урд яваа машины араас зайтай явах (явж суухдаа 1-2 метр зай үлдээх). Түгжрэлд хөдөлгүүрийг удаан хугацаанд сул ажиллуулахгүй байх. Хэрэв 5 минутаас дээш зогсох бол хөдөлгүүрийг унтра ... бүгдийг унших
Улирал солих үед машинаа иж бүрнээр шалгуулах нь зүйтэй. Хавар: өвлийн дугуйг зуны дугуйгаар солих, хөргөлтийн систем шалгах, кондиционераа шалгуулах, их биений зэврэлтийг шалгах. Намар: дугуйг өвлийн дугуйгаар солих, халаалтын систем шалгах, аккумуляторын цэнэгийг шалгах, шил угаагч шингэнийг өвлийнхөөр солих, хөдөлгүүрийн тос, шүүрүүдийг шалгах.
Антифризийг 2 жил эсвэл 40000 км тутамд солихыг зөвлөдөг. Антифризийг солихдоо хуучин шингэнийг бүрэн шавхаж, системийг цэвэр усаар угаасны дараа шинэ антифриз хийх хэрэгтэй. Солихдоо үйлдвэрлэгчийн зөвлөсөн төрлийн антифриз хэрэглэх (зэвэрдэггүй бодис агуулсан). Антифризийн хэмжээг хөдөлгүүр хүйтэн үед шалгаж, радиаторын тагны анхааруулгыг дагах х ... бүгдийг унших
Машины салоныг тогтмол цэвэрлэж байх нь эрүүл мэндэд чухал. Дотор тоосыг 7-10 хоног тутамд сорогчоор авах, салоны хуванцар хэсгийг тусгай арчигчаар арчих хэрэгтэй. Хивсэн дэвсгэрийг 3-4 сар тутамд тусгай шампунаар угаах. Салон дахь бактери, вирусыг устгахад озон цэвэрлэгээ хийлгэх нь үр дүнтэй. Жилд 1-2 удаа гүн цэвэрлэгээ (хими цэвэрлэгээ) хийлгэх ... бүгдийг унших
Хүүхдийг урд суудалд суулгахгүй байх (12 нас хүртэл). 3 нас хүртэлх хүүхдийг машины суудалд (car seat) нуруугаараа хөдөлгөөний чиглэлд суулгах хэрэгтэй. 3-12 насны хүүхдэд насанд тохирсон суудал (booster seat) хэрэглэх нь чухал. Хүүхдийн суудлыг арын суудалд бүсээр бэхэлж, хүүхдээ зөв суулгасан эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Аялалын үед 2 цаг тутамд амар ... бүгдийг унших
Техникийн үзлэгт тогтмол хамрагдах нь замын аюулгүй байдлыг хангахад чухал. ТҮШ-д тоормосны систем, гэрэл, дуут дохио, хөдөлгүүр, явах эд анги, дугуй, утаа ялгаруулалт зэргийг шалгадаг. Техникийн үзлэгт хамрагдаагүй тээврийн хэрэгсэл жолоодох нь торгууль ногдуулдаг. Тээврийн хэрэгслийн ашиглалтын хугацаанаас хамаарч үзлэгийн давтамж өөр байдаг.
Машинаа зогсоохдоо аюулгүй, зөвшөөрөгдсөн газар сонгох хэрэгтэй. Зогсоол дээр машин буцаруулахдаа толь болон сохор бүсээ шалгаж, удаан хурдтай буцах. Өндөрлөг газар зогсохдоо жолооны хүрдийг хашлага чиглэлд эргүүлэх (дугуй нь хашлагад тулсан байхаар). Хөдөлгүүрийг унтраагаад, гар тоормосыг татах, хэрэв автомат хурдны хайрцагтай бол P горимд шилжүүл ... бүгдийг унших
Кондиционерыг зөв ашиглах нь түлшний хэрэглээг бууруулж, системийн ашиглалтыг уртасгадаг. Зуны халуунд машинаа асаагаад шууд кондиционер асаахгүй — эхлээд цонхоо онгойлгож, халуун агаарыг гаргах хэрэгтэй. Дараа нь кондиционерыг асаагаад, агаарын урсгалыг дээш чиглүүлэх (хүйтэн агаар доошоо буудаг). Кондиционерыг өвлийн улиралд сард 1-2 удаа 10 мину ... бүгдийг унших
Салхины шилний арчигчаа 6 сар тутамд (хавар, намар) солихыг зөвлөдөг. Арчигчны резин хуучирч, хагарвал шилэн дээр зураас үлдээж, үзэгдэх орчныг муутгадаг. Өвлийн улиралд тусгай өвлийн арчигч хэрэглэх нь зүйтэй. Арчигч суурилуулахдаа зөв хэмжээг сонгох (машины загварт тохирсон) ба зөв бэхэлсэн эсэхийг шалгах хэрэгтэй.
Олон уулзвартай замд явахдаа гэрлэн дохиог анхааралтай ажиглаж, урьдчилан бэлдэх хэрэгтэй. Уулзварт ойртох үед хурдаа багасгаж, баруун, зүүн, хойно, урдаа шалгах. Дугуй хөндлөн гарах замд гарахдаа гарц гаргаж хүлээхгүй, зөвшөөрөгдсөн зайг олж хармагц гарах. Тойрог замд орж буй машинуудад зам тавьж өгөх, эргэхдээ дохио өгөхөө мартахгүй байх.
Самбар дээрх анхааруулах гэрлүүдийг таньж мэдэх нь чухал: Улаан гэрэл — яаралтай (зогсоод шалгах), шар гэрэл — анхааруулга (аль болох хурдан шалгуулах), ногоон/цэнхэр — хэвийн байдал. Check Engine гэрэл — хөдөлгүүрийн системд гэмтэл, ABS гэрэл — тоормосны антиблок систем, Oil гэрэл — тосны даралт буурсан, Battery гэрэл — аккумуляторын цэнэг, Temper ... бүгдийг унших
Гэнэтийн тоормозлох шаардлага гарвал тоормосны дөрөөг бүх хүчээр дарж, жолооны хүрдийг шулуун баримтлах. ABS системтэй машин бол тоормосыг суллахгүйгээр шахуу дарж байх — ABS өөрөө дугуйны блокиноос сэргийлдэг. ABS системгүй бол тоормосыг импульсээр (дараад суллаад дарах) дарж, дугуй блокихоос сэргийлэх. Ардаа машинг холбостой эсэхийг толь дотроо х ... бүгдийг унших
Машинаа 1 сараас дээш хугацаагаар зогсоох бол дараах бэлтгэлийг хийх: 1) Аккумуляторыг салгах эсвэл цэнэглэгчид холбох, 2) Дугуйны даралтыг зөвлөснөөс 0.5 бар-аар их байлгах, 3) Шатахууны савыг бүрэн дүүргэх (конденсаци үүсэхээс сэргийлнэ), 4) Хөдөлгүүрийн тос, хөргөлтийн шингэнийг шинэчлэх, 5) Машинаа хучиж, хуурай сүүдэрт байлгах, 6) Салондоо чий ... бүгдийг унших
Яндангаас гарах утааны төрлөөр хөдөлгүүрийн доголдлыг тодорхойлж болно: Цагаан утаа — хөргөлтийн шингэн шатаж байна (гавлын жийрэг гэмтсэн эсвэл цилиндр хагарсан). Хар утаа — түлшийг бүрэн шатаагүй (түлшний систем, агаарын шүүр бөглөрсөн). Цэнхэр утаа — тос шатаж байна (поршений цагираг, хавхлаганы газкет хуучирсан). Хэрэв ийм шинж илэрвэл аль боло ... бүгдийг унших
Гүйцэж түрүүлэхдээ замын хөдөлгөөний дүрмийг чанд сахих хэрэгтэй. Зүүн талаас гүйцэж түрүүлэх, баруун талаас гүйцэхгүй байх. Гүйцэхээсээ өмнө дохио өгч, хойд, урд, сохор бүсээ шалгах. Гүйцэж түрүүлэх үед хурдаа дор хаяж 20 км/ц-аар нэмэгдүүлж, хурдан маневр хийх. Гүйцсэн машиныг толь дотроо харсны дараа л анхны эгнээндээ буцах. Уулзвар, гарц, явагч ... бүгдийг унших
Машинд дараах аврах хэрэгслүүдийг заавал авч явах хэрэгтэй: 1) Анхны тусламжийн иж бүрдэл, 2) Гал унтраагч, 3) Гурвалжин анхааруулах тэмдэг, 4) Трос (чирэх олс), 5) Сэлбэг дугуй, домкрат, дугуйны түлхүүр, 6) Эхлүүлэгч утас (start cable), 7) Хүйтэн улиралд хүрз, жижиг хусуур, 8) Чанасан ус, хүнс, 9) Гар чийдэн, 10) Хөнжил. Эдгээр нь гэнэтийн нөхцөлд ... бүгдийг унших
Дугуй сонгохдоо дараах үзүүлэлтүүдийг анхаарах хэрэгтэй: 1) Дугуйны хэмжээ (өндөр, өргөн, диаметр), 2) Хурдны индекс (V, H, T гэх мэт), 3) Ачааны индекс, 4) Улирлын төрөл (зуны, өвлийн, бүх улирлын), 5) Дугуйны загвар (тэгш хэмтэй, тэгш бус, чиглэлтэй). Үйлдвэрлэгчийн зөвлөсөн хэмжээг баримталж, чанартай брэндийн дугуй сонгох, хямд дугуйнаас зайлсх ... бүгдийг унших
Аккумуляторын ашиглалтын хугацаа дунджаар 3-5 жил байдаг. Уртасгахын тулд: 1) Богино зайд байнга явахгүй байх (аккумулятор бүрэн цэнэглэгдэхгүй), 2) Хөдөлгүүр унтарсан үед гэрэл, радио, аксессуарыг асаалттай үлдээхгүй байх, 3) Өвлийн улиралд аккумуляторыг дулаан байлгах, 4) Терминалыг зэврэлтээс тогтмол цэвэрлэж, вазелин түрхэх, 5) Сард нэг удаа ак ... бүгдийг унших
Ардаа яваа машин таныг гүйцэх гэж байвал түүнд зам гаргаж өгөх нь зөв. Хурдны замд баруун гар эгнээнд шилжиж, хурдаа жигд байлгах. Гүйцэж буй машиныг гэнэт тоормослохгүй, эсвэл хурдаа нэмэхгүй байх. Ардаа яваа машин хэт ойртсон бол аюулгүй газар гарч, гаргаж өгөх эсвэл хурдаа багасгаж, илүү их зайтай болгох хэрэгтэй. Уурлахгүй, тэвчээртэй жолоодох ... бүгдийг унших
Хөдөлгүүр гэнэт зогсвол жолооныхоо хүрдийг хянах чадвараа алдахгүй байх хэрэгтэй. Хөдөлгүүр зогссон ч жолоодлого бүрэн ажилладаг (хэдийгээр хүндрэлтэй байдаг). Аюулгүй газар чиглүүлэн, хажуу тийш гарч, гэрлийн дохио өгөх. Шинээр асаах гэж оролдох — хэрэв асаагүй бол туслах дуудах. Хөдөлгүүр зогссон шалтгаан нь түлш дууссан, аккумулятор цэнэггүй, ге ... бүгдийг унших
Бүрэн үнэгүй, хэзээ ч хаанаас ч оролдох боломжтой.
Суурь болон нэмэлт ангиллын асуултууд багтсан.
Бодит шалгалтын цагийн хязгаартай ажиллана.
Манай төгсөгчид юу гэж хэлдэг вэ?
"Маш хэрэгтэй систем. Жинхэнэ шалгалт өгөхөөс өмнө дадлага хийхэд үнэхээр тохиромжтой."
"Энэ тестийн системээр 3 удаа дадлага хийгээд жинхэнэ шалгалтаа амжилттай өгсөн. Зөв хариултаа шалгаж, алдаанаасаа суралцах боломжтой нь сайхан."
"Цагийн хязгаартай ажилладаг нь жинхэнэ шалгалтын нөхцөлд дасахад тусалдаг. Үр дүнгийн дэлгэрэнгүй тайлан нь миний сул талуудыг тодорхойлоход их тус болсон."
Дархан-Уул аймаг, дархан сум, 5-р баг
95093243, 99093243
altanjoloo1994@gmail.com
09-18 цаг